Heraldisch wapen van Acquoy
door A.F. Verstegen

wapen Acquoy Het slod Arkel binnen Gorinchem: het is afgebroken...
wapen Acquoy

Op bovenstaande afbeelding zien we de wapens van de volgende steden en dorpen:

Rechtsboven, Heuckelom, Hastigt (Haastrecht), Oosterwijck, Dalem, Dongen, Slingeland, Leijenburgh, Ackooij, Kedichem, Kijfhoek, Gellecom, Leerdam, Zevenaar en Asperen.

Alle stads- en dorpswapens zijn afgeleid aan dat van het wapen Van Arkel. De twee beurtelings gekanteelde, rode dwarsbalken voorstellende stormladders zijn van een andere kleur, of er is teken of dier toegevoegd. Zo zien we in het wapen van Akooij twee eenden afgebeeld. Deze zijn later vervangen door een hazewind hond en waarom ? Kom hier later op terug.

In het Nationaal Archief te ’s-Gravenhage ontdekte ik het volgende.
In 1305 wordt Acquoy voor het eerst genoemd als behorende aan de heren Van Voorne. In 1364 verpandt Catharina van Voornenburg haar huis en burcht te Acquoy voor 10 jaar aan Otto van Arkel. In 1371 wordt de heerlijkheid Acquoy door Otto Van Arkel gekocht.
En zoals ik al eerder schreef koopt Floris van Egmond Graaf van Buren Acquoy in 1513. Als een bezitting van het Huis Egmond kwam Acquoy met Leerdam in 1551, door zijn huwelijk met Anna van Egmond-Buren, in het bezit van Prins Willem van Oranje, in wiens geslacht de Heerlijkheid, tot baronie verheven werd en tot 1795 bleef. De baronie werd door de Prinsen van Oranje op ongeveer dezelfde wijze bestuurd als Buren. Voor 1795 bestond de regering uit een drossaard, die ook de post van dijkgraaf bediende, een schout, zeven schepenen, met de schout de rechtbank formerend. Twee heemraden van de Lingedijk en twee buurmeesters, tezamen met de schout het toezicht uitoefent over de poldermolens, kade, watergangen etc. Op 9 maart 1795 is de baronie door de provisionele representanten van het volk van Holland, tegelijk met Leerdam, bij Holland ingelijfd, niet zonder protest der bevolking. In 1820 is Acquoy Gelders geworden en bij de gemeente Beesd gevoegd.

Heraldisch wapen van Acquoy Acquoy De Vereeniging Kooise Dorpsraad mag deze afbeelding gebruiken als logo voor de dorpsraad.

En hoe komt de hazewind hond in het wapen van Acquoy ?

(Sage, oud verhaal met een kern van waarheid). Het leger van Van Arkel lag ’s-nachts te slapen om Acquoy de volgende dag te verdedigen tegen de vijand. Twee spionnen van het aanvallende leger waren op verkenning uit.

Ze wilde weten met hoeveel manschappen het leger van Van Arkel aanwezig was. De hazewind hond van Van Arkel ontdekte de spionnen en sloeg aan. Als eerbetoon aan deze hond werd hij in het heraldisch wapen van Acquoy afgebeeld. De hond had immers Acquoy gered van de ondergang.

In de loop der tijd zijn er meerdere afbeeldingen van het wapen van Acquoy getekend. Wel duidelijk is dat Acquoy nauw verbonden was met de Heren Van Arkel, Zie o.a. de zwaan in het wapen van Jan van Arkel uit 1297.

Acquoy

Acquoy Acquoy

Acquoy Acquoy

Acquoy, september 2018